Chuyện 23

(Viết từ lâu rồi, nhưng không còn cảm hứng và context để hoàn thành nữa.)

Tôi đang sống ở một thành phố bầm dập bởi quá khứ và xơ xác bởi thực tại. Những tàn tích công nghiệp cũ, nếu không phải là một người mới đến, lại hàng ngày bắt tàu xuống downtown, chắc khó mà để ý thấy. Những dải đường ray tàu chồng chéo nhau, ngày xưa bánh xe lăn lộn tấp nập, chẳng còn thời giờ cho nắng bụi dãi dầu, bây giờ tróc lở hết. Những công xưởng nằm chỏng chơ như mấy món đồ chơi trẻ con bị vứt lăn lóc dưới gầm giường. Thành phố cô quạnh đến mức, đi hết một con hẻm mới nghe thấy tiếng guốc của mình từ đầu bên kia vọng đến. Và uể oải đến độ, tôi nghĩ vật chuyển động nhanh nhất là cánh cửa tàu mở ra và đóng lại.

Tôi đã bước sang tuổi 23 ở một thành phố như thế.

Khoảng vài năm trở lại đây, cứ đến ngày sinh nhật, tôi thường nhìn lại mình qua từng chặng của cuộc sống. Khi tôi 21, bỗng dưng tôi hay sờ lên vết sẹo đã mờ trên trán - quà lưu niệm từ con bé 7 tuổi học đòi đạp xe bằng tay trái. Rồi tôi nhắm mắt lại, và những mê muội đầu đời của tuổi 14 lại bập bùng trên cái nền đen xì phía sau mi mắt. Khi tôi 22, tôi nhớ lại 11 năm trước, Rock bắt đầu thâm nhập vào máu, óc và tim tôi. Dĩ nhiên, còn nhiều những kỷ niệm xưa cũ vụn vặt, được ghi dấu bằng nỗi nhớ. Và dĩ nhiên, có nhiều câu chuyện khác đã tàn theo từng giây phút.

Còn bây giờ tôi đã bước sang tuổi 23. Không còn 19 hay 17 để mải mê sống nốt tuổi thơ và lập kế hoạch thành người lớn. Chưa đủ 29 để bận tâm đến những áp lực xã hội mà tự mình vơ vào. 23 là số nguyên tố đầu tiên trong dãy số trưởng thành, cái tuổi "không có trước không có sau". Một số nguyên tố lạc lõng như đúng giá trị của nó.

Tôi không cần một cột mốc để đánh dấu những khôn lớn và đổi thay của mình, vì nếu thế tôi chỉ cần nhìn lại 2 năm trước thôi là đủ. Có lẽ vì tôi vẫn chưa nguôi ngoai với "The solitudes of prime numbers". Đọc đến dòng cuối được vài phút rồi mà người vẫn ngẩn ra, tay vẫn mân mê những trang sách và mắt vẫn dán vào những câu chữ, như để buộc lại cảm xúc cho riêng mình. Déjà vu. Déjà vu. Tôi cứ hồi tưởng, rồi lạnh toát người theo những nỗi đau và câm lặng của một ai đấy, không phải mình. Cái vicarious feeling này, trước đấy, chỉ có một người nữa viết nên được cho tôi. Cũng là dân chuyên Lý như P.G đấy; và cũng từ lâu lắm rồi, chúng tôi cứ như twin primes của nhau vậy.

Ký ức rồi sẽ lắng lại theo gạn lọc của thời gian. "Thứ có thể tồn tại lâu hơn ký ức và chìm sâu hơn ký ức, rất đáng buồn, lại là tình cảm." (Duy)

Expressionlessly. Evaporated. 2760889966649. 2760889966651. 

Ở Cleveland tôi mới có thời gian nhận ra mình đã 23, vì mỗi ngày tôi có 15 phút trên chuyến tàu từ downtown trở về nhà. 5 giờ chiều. Đó là giờ tôi đi qua cây cầu nhìn ra sông Thames để đến cái gym vài triệu $ ở New London; là giờ xe cộ đua nhau "đánh rắm" ở Hà Nội (mượn lời, có quote); là giờ hương cafe và nhạc Jazz lả lơi khắp ngõ ngách Copenhagen; là giờ jogging ở mấy con phố vắng tôi không nhớ tên ở Providence. Đó là lúc mà, hoặc tôi nhẹ tênh ngắm mặt trời bềnh bồng trên nước; hoặc thở dài và rủa thầm, "thiên hạ loạn mẹ nó rồi" sau tấm khẩu trang dính bụi; hoặc thèm có một người ở bên cạnh để mình dựa dẫm; hoặc cứ mải miết chạy như muốn bỏ lại một điều gì đấy đằng sau.

Còn 5 giờ chiều. Ở Cleveland, đó là lúc phố xá toan về già, là lúc trời lơ lửng tối và đầu chênh vênh mỏi. Ở cái thành phố này, vây bủa bởi đói nghèo, tội phạm, giá lạnh, đến cả những người đầy đủ vật chất nhất cũng vô thức giữ một nỗi buồn bâng quơ nào đấy cho riêng mình...

Những chuyến tàu có lẽ cũng như những mùa xuân tháng Hai. Cứ thản nhiên chạy tới chạy lui, mỗi lần là những lượt hành khách khác, những câu chuyện chào hỏi thân quen khác. Tôi vẫn có 15 phút tựa cửa sổ, nhìn ra ngày sương giá, nhìn những khúc sông chập chờn, những cây cầu ngất ngưởng - ngày rộng tháng dài, như đọc một câu chuyện chầm chậm trước mắt.

"The train leaves at half past ten
But it'll be back tomorrow, the same time, again"

Tôi không dám tự nhận mình là người hạnh phúc viên mãn, nhưng ngoảnh qua ngoảnh lại, tôi vẫn gom góp được nhiều niềm vui. Một gia đình yên ấm, sự tự do, một tình yêu đẹp. Có người bảo tôi may mắn, nhưng tất cả những thứ ấy đều đã lấy của tôi nhiều nước mắt, nhiều can đảm, nhiều quay cuồng, chứ chẳng thể thản nhiên nhìn cuộc sống trôi qua mà gìn giữ được. May mắn, với tôi, là khi bắt được những cơ hội thử thách, và hơn cả, là những con người mà "chỉ gặp thôi cũng đã đủ thành định mệnh." Dĩ nhiên, tôi càng không dám nghĩ mình là người phụ nữ từng trải và trưởng thành, nhưng những ngọt bùi của cuộc sống, tôi nghĩ mình cũng đã nếm đủ, ít nhiều trên đầu lưỡi. Một chút liều lĩnh, một chút đau đớn, một chút lãng mạn, một chút bâng khuâng, một chút trẻ con, một chút đàn bà, một chút thành công, một chút phớt đời, một chút thất bại... Lắp lắp một chút, có khi lại thành ra một vòng tròn trọn vẹn.

Và thế là, ngẫm lại, tôi biết mình có rất nhiều để sống.

For all the ''hauntingly beautiful'' writings I have read in my life.
For my sweetheart, because you've always been that man for me.
For M., the bitter stranger I once met.
And for "the twin number", because in silence, I promised it to you.

smoke of wisdom

When you keep having problems with people, chances are, you are the problem.

Talk of the day.

I had a conversation with a male friend from middle school. We gossiped about some people in our class who got married, or will be very soon. In the end, we found ourselves the subjects of this always-controversial topic. Well, we are both in awkwardly long-term relationships, so the talk seemed natural at its best. Here are a few lines for thought.

Him: It [marriage] is not an assignment, so don’t push us with a due date.
Me: No, of course we won’t. But at least let us know, or give us a hint that you plan to submit it at some time in the future.

Phóng tác.

Khoảng 20 năm trước, có một thứ vô cùng quý, đáng giá nghìn vàng. Tuy nhiên, theo sự trượt dốc của thời gian, tỉ giá đương thời ở phố thị của nó bây giờ rẻ bèo, chỉ khoảng vài triệu, lại được bày bán nhan nhản. Hàng fake 1, fake 2 hay fake 3 gì đều có hết, mà lại vô cùng tinh vi, nếu không phải dân chuyên sưu tầm thì khó mà nhận ra. Và dĩ nhiên, hàng "auth" thì khan hiếm.

Người không có thì nhún vai tặc lưỡi cho qua và tự AQ với lòng mình, "Đấy là dành cho người có điều kiện."

Người sở hữu thì mặt vênh lên đến trời, ra vẻ ta đây phải "thế nào" thì mới có được nó (mà đâu có khi bị lừa "mua" nhầm hàng fake).

Người tầm thường thì vật vã, dằn vặt với bản thân vì "không thể có được nó".

Người khôn ngoan thì biết rằng nó, cứ cho là đặc biệt đến mấy, rốt cuộc cũng chỉ là một công cụ để thỏa mãn sự hiếu thắng và vị kỷ của bản thân. Không phải là họ không thích hàng "auth", nhưng họ biết rằng cũng như trong thời trang, một chiếc Hermes Kelly hay Bottega Veneta không thể đại diện cho đẳng cấp hay sự sang trọng, và sẽ mất đi giá trị nếu không được sử dụng phù hợp với hoàn cảnh và outfit. Và một chiếc túi ở flea market cũng có thể được pull off like a million bucks bởi một người khôn ngoan.

Dĩ nhiên, dùng hàng "fake", hàng "auth" hay hàng "không tên tuổi" là phụ thuộc ở mỗi người. Điều quan trọng là họ nhìn nhận nó như thế nào. Và quan trọng hơn nữa, là họ sử dụng nó như thế nào.

quick thought on adoption

Two months ago, upon reading the article that the planet is reaching its population height of 7 billion very soon, I drafted a note discussing how adoption should be considered as the ultimate means of "human recycle". This idea is initiated by a college friend, possibly the most passionate and daring woman I have ever met. I never finished the note, but after watching a cult movie about a 28-year-old guy adopting a baby from China last night, I thought I'd share a few main points here anyway.

Adopting a child is just like shopping at a thrift store. We look for and buy things that other people no longer need because we ourselves find these things beautiful and special. We could find an Anthropologie dress from the $5 racket or a Marc Jacobs jacket hung next to a Walmart coat, manage to pull them off and feel like a million bucks. Could we do the same to an abandoned child – get one from the orphanage, take her home, feed and educate her, and love and cherish her as if we are her parent?

This is the minimalist metaphor. I know it is incompatible to compare child adoption to thrift shopping. I know there are many people out there who love the feeling and smell of a new dress or pair of shoes, and just as many who crave the extremely painful pleasure of giving birth to a baby of their own blood. But is biological bond the basis of love and attachment? If that is the case, how do we nourish our feelings for friends and partners?

It’s easy to counterattack this rhetoric question: all relationships are dyadic. No love is unconditional. There is always a “because” after “I love you”, even though it is not always spoken, and sometimes it is taken for granted. [haven't figured out a critically sharp argument yet, looking for suggestions]

I thought about adoption since I was a kid. Sometimes, my mother was angry with me, she would tell me that I was not her daughter, and that a poor woman on the street gave me to her (yeah, no stork for the naughty kid). Had I been older and smarter, I would have responded like this, “Then why the heck did you take me in?” – that would definitely shut her up. Instead, I only had this eccentric thought that she must have loved me very much, otherwise she would not have adopted me in the first place.

What do you think?

because i fell in love with you in the winter.

The arrival of an early winter-
makes the wind colder, closer
And unconscious!

At the corner of a Starbuck's
You and Me and something else named Love
Snowflakes fall as the music calls
Jazzy sounds and some other unknowns
Into the hearts,
of mellow whispers.
Two paper-cups, taken two people
Whilst all distances become invisible
We're no smoke, no scent, no flavor
But the café ain't that original
The café ain't yet over.

So,
when the season begins to chill
I'll live my life somewhere else-
somewhere unstill
where the wind-chime dwells and the stardust melts
Another moment I could ever yearn.
But just whether, whether everything stumbles
Touch my hand,
remind me of the winter
Hold me tight,
tell me about the weather
Then You and Me will Love surround.
So that when the music swings,
I will love you, unlike the same.
So that when the bird jings,
I will love you, yet again.

Mẹ và con và những nỗi cô đơn

Vài ngày trước khi con bay, mẹ lên phòng con và thấy mấy cái váy mới. Out of nowhere, mẹ bỗng dưng trầm ngâm nói, “Mẹ cảm thấy con cứ cố tỏ ra mạnh mẽ và độc lập, nên chẳng bao giờ hỏi ý kiến mẹ chuyện gì nữa.” Chắc cũng chẳng phải vì mấy cái váy con tự đi mua mà mẹ lại nói vậy. Có lẽ chỉ là một phút outburst sau vô số những disconnection giữa mẹ và con trong suốt 8 tháng trời.

Nhà mình nói chuyện rất hay; bạn bè con hay họ hàng đến nhà đều khen thế. Mẹ có tài xổ thơ, bố có good sense of sarcasm, cộng thêm cái tưng tửng của bọn con - nhà mình make a fierce team. Nhưng sau khi những conversation về vô số chủ đề ấy tàn đi, dường như mỗi người lại lặng lẽ trở về những cảm xúc và suy tư riêng của mình. Ít nhất là con. Con biết mẹ vẫn cố gắng hiểu con, vẫn lên phòng con mỗi tối. Nhưng tất cả những gì con làm được chỉ là kể cho mẹ công việc của con tiến triển thế nào, con được trường nào nhận, offer bao nhiêu tiền, rồi bình luận thằng này con kia với mẹ... Mẹ lại so sánh con với chị con, rằng Q.A vẫn chia sẻ với mẹ những chuyện khó khăn ở công ty, với đồng nghiệp, rồi kể chuyện bạn bè... tại sao con không như thế. Có lẽ vì con là con gái út của cả nhà, đã quen làm theo ý mình từ khi còn 3 tuổi, thích nổi loạn, tự do và rong chơi. Có lẽ vì con giống như một quả bóng bay, chỉ chờ bố mẹ buông tay là vi vút lên trời cao. Mà có lẽ, đơn giản, vì thời gian trước đấy, con đã vô tình học được cách đối chọi với sự cô đơn. Một cách kém lành mạnh nhất, đó là biến nỗi cô đơn thành một phần cuộc sống và tính cách của mình. Con bắt đầu tự tìm niềm vui cho mình mà không cần người đồng hành và chia sẻ. Và con vẫn sống tốt.

Có khoảng thời gian 2 tháng trời, đêm nào con cũng khóc. Lúc đầu tim còn nhói lên vì đau, cả người còn nóng lạnh lẫn lộn, dần dần rồi chỉ một suy nghĩ chớp qua đầu thôi cũng đủ để mất tự chủ cảm xúc. Lúc đầu còn nằm cả tiếng đồng hồ với nào là hoang mang, dằn vặt, dần dần rồi chỉ còn 5, 10 phút, rồi con lại trở về trạng thái equilibrium rất nhanh với đủ thứ entertainment xung quanh… Dưới nhà, bố vẫn thức xem bóng đá, mẹ thì đã ngủ từ lâu. Còn con, không còn là đứa bé lớp 11, nửa đêm chui vào chăn, rúc vào người mẹ mà khóc vì điểm SAT kém nữa. Con vẫn kể hết cho mẹ mọi chuyện đang xảy ra. Chỉ có điều, con kể cho mẹ bằng cái giọng bất cần, vô lo, nửa đùa nửa thật, cái giọng mà con vẫn dùng trong các bữa cơm chính trị chính em của nhà mình. Con muốn mẹ thấy rằng con đang vui vẻ chấp nhận những chuyện đang xảy ra. Mẹ con mình đều là phụ nữ; có thể mệt mỏi, áp lực hay đau đầu với những nỗi lo cơm áo gạo tiền thường nhật, nhưng có lẽ chỉ những emotional breakdown mới làm mình đau và suy sụp. Thế nên mẹ con mình phải phân công lao động công bằng. Mẹ gánh nỗi lo thứ nhất, còn con chịu nỗi lo thứ hai. Con vẫn nghe mẹ kể chuyện về công việc bận bịu hàng ngày; và vẫn masochist với bản thân mình, vẫn ngoan ngoãn khóa mình trong cái lồng cô đơn sau những buổi tối đi bar, nghe nhạc, Polygon, tán phét, hút thuốc, bia rượu, trà chanh, lẩu bò, nem nướng, Chim Xanh… 

Nhiều khi con tự hỏi, chuyện gì đã xảy ra với con? Từ một đứa "sống trên mọi thứ" hồi cấp 2, một đứa tưng tửng đến mức mà nhiều người bảo "nhìn là thấy vui" hồi cấp 3, một đứa cứ mỗi khi buồn lại hát lên vài câu để trấn tĩnh lại mình hồi đại học, đến một đứa pessimistic như bây giờ. Nhiều khi con tự hỏi, nếu con kể hết với mẹ những suy nghĩ trong đầu con, mẹ sẽ phản ứng thế nào? Mẹ sẽ hoảng lên mà mắng con nghĩ quẩn, hay mẹ sẽ lo lắng đưa con đến psychiatrist, hay mẹ sẽ ôm con vào lòng mà khóc. Con không mạnh mẽ được như mẹ. Sau bao nhiêu khủng hoảng và mất mát, mẹ vẫn đứng vững, vẫn lạc quan, vẫn hát vang nhà mỗi khi làm bếp. Còn con, mới có một nỗi đau nho nhỏ, mà đã dramatize hết cả lên, đã insecure với cuộc sống của mình, đã doubtful, đã để nó ám ảnh trong đầu mình đến tận bây giờ rồi. Dù con biết, vẫn có những đêm mẹ mất ngủ, vẫn có những cơn tiền đình, vẫn có những lúc nhớ 2 con gái đang ở xa. Con vẫn nghĩ rằng mẹ con mình như cùng một tâm hồn, con không cần nghe mẹ nói và ngược lại. Khi con nhìn vào gương, con vẫn thấy một phần kiên cường và ung dung của mẹ. Bọn con là sức mạnh tinh thần của bố mẹ. Con hạnh phúc thì bố mẹ cũng yên lòng. Con chỉ cần như thế. 

I know that we don't talk
I'm sick of it all
Can you hear me when I sing?
You're the reason I sing
You're the reason why the opera is in me
(-U2)

Mẹ à, con gái ở xa nên phải học cách đối đầu với cuộc sống một mình thôi. Cuộc sống giống như cái hộp chocolate hình chai rượu mẹ vẫn hay mua vậy. Một khi con có trong tay thì con sẽ ăn cho bằng hết. Con không biết viên chocolate tiếp theo con ăn sẽ có nhân rượu gì. Nhưng mẹ đừng lo khi có một loại rượu lạ mà con không biết, vì mẹ đã dạy con điều căn bản nhất là uống rượu rồi. Còn lại con sẽ phải tự trải nghiệm cho mình thôi. Đau con phải tự chịu, say con phải tự chịu.

Mẹ cứ giả vờ như con đang ngồi trên một cái đu, mẹ nhé. Cứ tưởng tượng như con đang đu thật cao và xa khỏi tầm với của mẹ. Con sẽ hét lên vì thích thú, hoặc nhắm tịt mắt lại vì sợ. Mẹ cứ lo lắng đi; chừng nào chân con vẫn còn chạm đất mỗi lần đu hạ xuống thì con vẫn sẽ chẳng quan tâm đến nỗi lo của mẹ. Nhưng nếu có lúc nào đấy, con ngã văng ra khỏi đu, đập đầu xuống đất, tay chân bầm dập rã rời, thì con sẽ lết thết về với mẹ. Đó là lúc con cần mẹ đứng đằng sau để đẩy đu cho con. Bởi vì đó là lúc con không còn muốn, và không thể đương đầu với mọi chuyện một mình.